Turks diploma laten erkennen in Nederland: zo werkt diplomawaardering via IDW

Onderwijs & Erkenning

2026-08-07

Turks diploma laten waarderen in Nederland? Lees hoe diplomawaardering via IDW en Nuffic werkt, welke documenten en beëdigde vertaling je nodig hebt en wat het kost.

Inleiding

Ben je in Turkije afgestudeerd en wil je in Nederland studeren, solliciteren of inburgeren? Dan loop je vroeg of laat tegen dezelfde vraag aan: hoeveel is mijn Turkse diploma hier eigenlijk waard? Een werkgever of opleiding kent jouw universiteit niet en weet niet hoe een Turks diploma zich verhoudt tot het Nederlandse systeem. De oplossing heet diplomawaardering. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe die waardering werkt via IDW, Nuffic en SBB, welke documenten je nodig hebt en waarom een beëdigde vertaling van je diploma vrijwel altijd verplicht is.

Wat is diplomawaardering precies?

Een diplomawaardering is een officiële vergelijking van jouw buitenlandse diploma met het Nederlandse onderwijssysteem. Het resultaat is een document waarop staat met welk Nederlands niveau jouw opleiding vergelijkbaar is. Denk aan uitspraken als "vergelijkbaar met een Nederlandse hbo-bachelor" of "vergelijkbaar met een mbo-diploma op niveau 4".

Belangrijk om te weten: een diplomawaardering is geen automatische erkenning en is juridisch niet bindend. Universiteiten, hogescholen en werkgevers bepalen namelijk zelf wie ze toelaten of aannemen. De waardering geeft hun wél een betrouwbaar houvast, zodat ze jouw Turkse *diploma* op waarde kunnen schatten. In de praktijk is dat document vaak precies het duwtje dat je nodig hebt.

Voor gereglementeerde beroepen (zoals arts, advocaat, leraar of verpleegkundige) geldt een strenger traject dat we in Nederland "erkenning" noemen. Daar komt naast de waardering vaak een bevoegde beroepsinstantie aan te pas. Voor de meeste andere situaties is een diplomawaardering voldoende.

Wie doet de waardering: IDW, Nuffic en SBB

De namen die je tegenkomt kunnen verwarrend zijn, maar de rolverdeling is eigenlijk simpel:

• IDW (Internationale Diplomawaardering) is het loket waar je je aanvraag indient. Je maakt een account aan bij Mijn IDW, uploadt je documenten en betaalt online.
• Nuffic beoordeelt diploma's van het algemeen voortgezet en hoger onderwijs. Ben je in Turkije afgestudeerd aan een universiteit (*üniversite*) of van een *lise* gekomen, dan is dit jouw route.
• SBB beoordeelt diploma's van het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Heb je een beroepsopleiding gevolgd, dan komt jouw aanvraag hier terecht.

Je hoeft zelf niet te kiezen tussen Nuffic en SBB. Je dient alles in via IDW en de aanvraag wordt intern naar de juiste organisatie doorgestuurd. Nuffic en SBB zijn door de overheid aangewezen om deze waarderingen te maken; IDW is simpelweg de gezamenlijke ingang.

En DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs)? DUO speelt vooral een rol als je gaat studeren en studiefinanciering of collegegeldkrediet aanvraagt. Voor de waardering zelf heb je met IDW te maken, maar in het bredere plaatje van studeren in Nederland kom je DUO zeker tegen.

Voor welk doel heb je een waardering nodig?

Het traject verschilt licht per situatie. Bepaal daarom eerst waarvoor je de waardering gebruikt:

Studeren

Wil je een vervolgopleiding doen, dan vraagt de onderwijsinstelling meestal om een waardering. Let op: veel Nederlandse universiteiten en hogescholen doen ook hun eigen interne beoordeling van je vooropleiding. Vraag daarom vooraf na of ze een IDW-waardering verlangen of dat hun eigen toelatingscommissie voldoende is.

Werken

Solliciteer je op de Nederlandse arbeidsmarkt, dan helpt een waardering je werkgever te begrijpen wat jouw Turkse diploma waard is. Voor een gereglementeerd beroep verwijst de waardering je vervolgens door naar de juiste erkenningsinstantie.

Inburgeren

Voor het inburgeringstraject kan een diplomawaardering meetellen. In bepaalde gevallen is de waardering dan zelfs kosteloos, bijvoorbeeld als je bent begonnen met inburgeren, gaat naturaliseren of een onbepaalde verblijfsvergunning aanvraagt.

Welke documenten heb je nodig?

Een aanvraag wordt pas in behandeling genomen als je dossier compleet is. Zorg dus dat je onderstaande documenten klaar hebt staan als scan of duidelijke kleurenfoto:

1. Een kleurenkopie van je diploma – het einddiploma dat je wilt laten waarderen.
2. Een kleurenkopie van je cijferlijst of transcript (*transkript*) – of het diplomasupplement dat bij je diploma hoort.
3. Een geldig identiteitsbewijs – een kopie van je paspoort of ID-kaart die nog minimaal drie maanden geldig is.
4. Een beëdigde vertaling van je diploma en cijferlijst als deze niet in het Nederlands, Engels, Duits of Frans zijn opgesteld.

Afhankelijk van je situatie kunnen er extra documenten nodig zijn. Vraag je bijvoorbeeld een waardering van een masterdiploma aan, dan wil IDW meestal ook je bachelordiploma zien. Ben je in de tussentijd van naam veranderd (bijvoorbeeld na een huwelijk), voeg dan een bewijs van naamswijziging toe. Wie inburgert of een verblijfsvergunning heeft, uploadt vaak ook de verblijfsvergunning en een document met het BSN.

Waarom een beëdigde vertaling verplicht is

Hier komt het punt dat voor Turkse afgestudeerden het meest relevant is. IDW accepteert documenten zonder vertaling alleen als ze in het Nederlands, Engels, Duits of Frans zijn opgesteld. Een Turks diploma en cijferlijst vallen daar niet onder. Dat betekent: voor een Turks diploma is een beëdigde vertaling (*yeminli tercüme*) in de praktijk vrijwel altijd verplicht.

Een beëdigde vertaling is geen gewone vertaling. Ze wordt gemaakt door een vertaler die is ingeschreven in het Register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv). Deze vertaler voorziet de vertaling van een stempel, handtekening en een verklaring dat de vertaling een getrouwe weergave is van het origineel. Juist die officiële status maakt dat IDW, Nuffic en SBB de vertaling vertrouwen en accepteren.

Een handige uitzondering: heeft jouw Turkse universiteit naast het origineel ook een officiële Engelstalige versie van je diploma of cijferlijst uitgegeven? Dan mag je die Engelse versie samen met het origineel indienen en heb je geen aparte vertaling nodig. Beschik je alleen over de Turkse stukken, dan is de beëdigde vertaling de aangewezen weg.

Een veelgemaakte fout is documenten zelf vertalen of laten vertalen door iemand zonder beëdiging. Zulke vertalingen worden afgewezen en dat kost je weken vertraging. Laat de vertaling daarom meteen goed doen, zodat je aanvraag in één keer compleet is.

En hoe zit het met apostille en legalisatie?

Voor de diplomawaardering zelf vraagt IDW meestal geen apostille of legalisatie van je Turkse documenten. Maar zodra je diploma voor een ander officieel doel gebruikt wordt, bijvoorbeeld voor een beroepserkenning of bij een gemeente, kan zo'n echtheidsstempel wél gevraagd worden.

Turkije is aangesloten bij het Apostilleverdrag. Dat betekent dat een Turks diploma via een apostille (*apostil*) rechtsgeldig kan worden gemaakt voor gebruik in Nederland, zonder de langere legalisatieketen. De apostille haal je in Turkije, meestal bij het bevoegde bestuursorgaan (*valilik* of *kaymakamlık*). Twijfel je of je dit nodig hebt? Vraag het na bij de instantie waar je het document indient, zodat je niet onnodig heen en weer reist.

Goed om te weten: wanneer je een beëdigde vertaling laat maken, wordt vaak niet alleen het diploma vertaald, maar ook een eventuele apostille die eraan vastzit. Zo blijft het hele document als geheel bruikbaar.

Kosten en doorlooptijd

Reken op de volgende richtbedragen en termijnen:

• Kosten: een diplomawaardering kost € 148,83, die je na het indienen online betaalt via iDEAL of creditcard. In een aantal inburgerings- en naturalisatiesituaties is de waardering gratis.
• Doorlooptijd: je ontvangt de waardering doorgaans na minimaal 10 werkweken, mits je aanvraag volledig is. Bij drukte kan het langer duren.
• Geldigheid: de waardering blijft na afronding nog jaren in je account beschikbaar, zodat je het document opnieuw kunt gebruiken bij een volgende sollicitatie of aanmelding.

De grootste vertragingen ontstaan bijna altijd door een onvolledig dossier: een ontbrekende cijferlijst, een verlopen paspoort of een vertaling die niet beëdigd is. Een compleet dossier vanaf dag één is dus de snelste route naar je resultaat.

Stap voor stap naar je waardering

Om het overzichtelijk te houden, hier het hele traject in het kort:

1. Bepaal je doel: studeren, werken of inburgeren.
2. Verzamel je originele Turkse diploma en cijferlijst.
3. Laat een beëdigde vertaling Turks-Nederlands maken (of gebruik een officiële Engelse versie als je die hebt).
4. Maak een account aan bij Mijn IDW en upload al je documenten in kleur.
5. Betaal de aanvraag online.
6. Wacht op de beoordeling en download je waardering zodra deze klaar is.

Met de juiste voorbereiding is diplomawaardering vooral een kwestie van geduld en een net dossier. En dat dossier begint bij een correcte, beëdigde vertaling.

Veelgestelde vragen

Heb ik voor mijn Turkse diploma altijd een beëdigde vertaling nodig?

In vrijwel alle gevallen wel. IDW accepteert documenten zonder vertaling alleen in het Nederlands, Engels, Duits of Frans. Turks valt daarbuiten, dus is een beëdigde vertaling van je diploma en cijferlijst nodig. Uitzondering: als je universiteit een officiële Engelstalige versie heeft afgegeven, mag je die samen met het origineel indienen.

Is een diplomawaardering hetzelfde als erkenning van mijn diploma?

Nee. Een waardering vergelijkt je diploma met het Nederlandse niveau en is juridisch niet bindend. Onderwijsinstellingen en werkgevers beslissen zelf. Voor gereglementeerde beroepen (zoals in de zorg of het onderwijs) is er een apart, strenger erkenningstraject via een beroepsinstantie.

Wat kost een diplomawaardering en hoelang duurt het?

Een waardering kost € 148,83 en duurt doorgaans minimaal 10 werkweken bij een volledige aanvraag. In sommige inburgerings- en naturalisatiesituaties is de waardering gratis. De kosten voor de beëdigde vertaling komen daar los bij.

Kan ik mijn diploma zelf vertalen om kosten te besparen?

Voor diplomawaardering niet aan te raden. IDW en Nuffic verlangen een beëdigde vertaling van een geregistreerde vertaler. Een zelfgemaakte of niet-beëdigde vertaling wordt afgewezen, wat je alleen maar tijd en extra kosten oplevert.

Blog